Hoe creëerde politiek het stikstof probleem?

Hoe creëerde politiek het stikstof probleem?

Het stikstof probleem is begonnen met EU-richtlijn 92/43 artikel 6 lid 4. Deze richtlijn heeft als doel de stikstofuitstoot terug te dingen en daar geeft Nederland ook gehoor aan. Nederland moet zo volgens artikel 6 van deze richtlijn bij elke specifiek verleende vergunning kijken. Of de natuur geen schade ondervindt. Lid 4 van dit artikel biedt de mogelijkheid om, wanneer de uitstoot op een plek te hoog is, deze op een andere plek te verlagen. Zo kunnen bepaalde projecten wel doorgang vinden en de uitstoot kan in zijn geheel dan toch verlagen. Zo wordt er ontwikkelingsruimte voor bouwprojecten gecreëerd, maar wordt er wel aan het milieu gedacht. De Nederlandse regering noemt dit het ‘Programma Aanpak Stikstof. Oftewel het PAS en gebruikt dit als een basis voor het verlenen van bouwvergunningen.

Het stikstofprobleem

Een grote hoeveelheid stikstofuitstoot in natuurgebieden zorgt ervoor dat zeldzame planten die van een stikstofarme bodem houden uitsterven. Daarnaast sterven ook de insecten en dieren uit die van deze planten leven. Veel stikstofuitstoot verarmt de biodiversiteit en tast ecosystemen aan. Al sinds de jaren negentig verlaagt het gehalte aan stikstof in de lucht in bijna elke sector drastisch. De sector die echter het minst bijdraagt aan het terugdringen van het stikstofgehalte is de sector ‘vervoer en opslag’. De landbouwsector heeft de afgelopen jaren de uitstoot tot de helft weten terug te dringen. Hoe kan het dan dat de focus vooral ligt op maatregelen die genomen zouden moeten worden door boeren?

Nederland zit op slot

In mei 2019 kwam de Raad van State met de conclusie. Dat alle bouwvergunningen die via het PAS waren verstrekt, onwettig zijn. Dit is waarom er gesteld wordt dat Nederland nu op slot zit. En er sindsdien sprake is van een acute stikstofcrisis. De crisis is dus niet ontstaan doordat er nu meer stikstof wordt uitgestoten. In 2018 kwam het Hof van Justitie van de Europese Unie in Luxemburg, of het HJEU, tot de conclusie. Dat bepaalde vergunningen niet verleend hadden mogen worden. Bijvoorbeeld aan een kippenbedrijf in Noord-Brabant die een vergunning aan had gevraagd voor het bouwen van een extra stal. Door milieuactivisten in de omgeving kwam deze zaak bij het HJEU aan het licht. Zij maken veel bezwaar tegen grotere landbouwbedrijven die volgens hen te veel stikstof uitstoten.

Hoe verder?

Hoewel het in eerste instantie ging om een opzichzelfstaande uitspraak over een vergunning die verleend is aan een lokaal bedrijf. Meent de Raad van State dat de gehele PAS op de schop moet. De Raad van State heeft de hele zaak voorgelegd aan de Europese Rechter. Die verdere uitspraak zal doen over het beleid van het PAS. Het stikstofprobleem is dus niet zozeer een probleem dat met het stikstofgehalte te maken heeft, maar een bureaucratisch bestuursprobleem.